Mój pies się drapie! Co nieco o psich alergiach

pies sie drapie
Facebookmail

Gdy pies się drapie od czasu do czasu, nie powinniśmy się niepokoić. Jeśli jednak nasz czworonóg drapie, wylizuje, wygryza ciało ze zwiększoną częstotliwością, powodując uszkodzenia skóry i powstawanie otarć czy ran, wtedy z pewnością mamy do czynienia z procesem chorobowym objawiającym się świądem.

Czym jest świąd?

Świąd to nieprzyjemne odczucie ze skóry, wywołujące chęć drapania lub pocierania. Zwierzę odczuwające swędzenie jest nerwowe i niespokojne. Może być apatyczne i smutne, a także mieć mniejszy apetyt. Silny świąd powoduje, że pies się drapie bardzo często, poświęcając całą swoją energię i skupiając całą uwagę na uporczywej dolegliwości.

Dlaczego pies się drapie?

Istnieje wiele przyczyn świądu u psów. Do najważniejszych z nich należą:

  1. choroby alergiczne
  2. choroby pasożytnicze
  3. choroby bakteryjne
  4. choroby grzybicze
  5. choroby tła psychogennego

W artykule omówimy temat najczęstszych psich chorób alergicznych.

Alergia jest patologiczną odpowiedzią tkanek na oddziaływanie obcych substancji, zwanych alergenami. U czworonogów występuje kilka rodzajów alergii, a każda z nich może objawiać się podobnie – pies uporczywie się drapie, wygryza sierść, wylizuje łapy, ociera się o przedmioty, a nawet potrząsa głową (gdy swędzą uszy). Przy silnej reakcji alergicznej i mocno nasilonym świądzie szybko dochodzi do uszkodzenia powłoki skórnej, co z kolei prowadzi do wtórnych zakażeń bakteryjnych, grzybiczych bądź pasożytniczych. Dlatego też prawidłowe zdiagnozowanie alergii może przysparzać trudności i wymaga wizyty u weterynarza.

Jakie alergie występują u psa? Do najczęściej występujących psich alergii możemy zaliczyć:

  1. alergię pokarmową
  2. alergiczne pchle zapalenie skóry
  3. alergię wziewną (atopowe zapalenie skóry)
  4. alergię kontaktową

Alergia pokarmowa

Jest to choroba skóry przebiegająca ze świądem, spowodowana reakcją alergiczną na składniki pożywienia. Przy alergii spowodowanej jedzeniem właściciel najczęściej zauważa, że pies się drapie, wylizuje, często również wygryza. Następnie pojawiają się inne zmiany skórne, takie jak rumień, grudki i krosty. Jest to spowodowanie mikrouszkodzeniami skóry i wtórnym zainfekowaniem ran. Sporadycznie swędzeniu mogą towarzyszyć zaburzenia żołądkowo-jelitowe, jednak należą one do rzadkości.

Alergia pokarmowa może wystąpić w każdym wieku, u każdej rasy psa. Najczęstszymi alergenami pokarmowymi są drób, wołowina, nabiał, jaja, pszenica, kukurydza, soja, a także konserwanty i barwniki. Wynika to ni mniej, ni więcej z faktu, iż tych składników jest w psich karmach najwięcej.

Pierwszym krokiem do rozpoznania alergii pokarmowej jest wizyta u weterynarza. Weterynarz zapewne przeprowadzi wywiad lekarski. Zapyta o czas trwania choroby, o to, w jakich sytuacjach pies się drapie, czy świąd i zmiany skórne mają charakter ciągły czy sezonowy.

Drugim, najistotniejszym etapem diagnostyki alergii pokarmowej jest przeprowadzenie diety eliminacyjnej. Polega ona na wprowadzeniu do diety czworonoga składników, które do tej pory były w niej nieobecne (na przykład mięsa z dziczyzny, strusia, łososia, ziemniaków), a wyeliminowaniu dotychczasowego pożywienia. Alternatywnym postępowaniem jest zastosowanie jednej z karm komercyjnych z białkiem hydrolizowanym. Taka karma zawiera białka drobnocząsteczkowe, nie wywołujące reakcji alergicznej. Nowy sposób żywienia utrzymuje się przez cztery do dziesięciu tygodni, aby układ immunologiczny zwierzęcia się wyciszył. Jeżeli podczas stosowania diety eliminacyjnej dojdzie do złagodzenia świądu, a pies drapie się coraz mniej, można śmiało stwierdzić, że mamy do czynienia z alergią na któryś ze składników pokarmowych. Pozostaje jeszcze odpowiedzieć na pytanie, który składnik pokarmu uczula?

Chcąc znaleźć alergen, przeprowadza się tak zwane próby prowokacyjne. Po przeprowadzeniu pełnej diety eliminacyjnej podaje się wyeliminowane wcześniej składniki (pojedynczo i minimalnie przez trzy dni), obserwując reakcję organizmu. Ponowne pojawienie się świądu i zmian skórnych pozwala ustalić, co tak naprawdę uczula naszego psa.
Alergia pokarmowa jest schorzeniem nieuleczalnym, można jednak wyciszyć proces alergiczny. Postępowanie terapeutyczne opiera się na wprowadzeniu odpowiedniego żywienia domowego lub karmy komercyjnej z białkiem hydrolizowanym. Jeśli tylko uda się odnaleźć alergeny powodujące, że nasz pies się drapie, i wyeliminować je całkowicie z diety, leczenie zakończone jest sukcesem.

Alergiczne pchle zapalenie skóry (APZS)

Jest to reakcja alergiczna na składnik zawarty w ślinie pcheł. Charakterystyczne jest, iż pies drapie się najczęściej w okolicy lędźwiowo-krzyżowej. Poprzez samouszkadzanie skóry spowodowane silnym świądem, pies często doprowadza do wtórnych infekcji ran, co z kolei może prowadzić do powierzchownego zapalenia skóry.

O ile alergia pokarmowa przysparza trudności diagnostycznych, o tyle przy alergicznym pchlim zapaleniu skóry potwierdzeniem rozpoznania jest znalezienie na ciele czworonoga pcheł lub ich odchodów. Tu pomocny może być tak zwany test bibułowy. Polega on na roztarciu ciemnych ziarenek (pchlich odchodów), znalezionych na ciele psa, na wilgotnej bibule. Uzyskanie koloru czerwonego potwierdza obecność pcheł.

Inny prosty test, który pomoże odnaleźć pchły bądź ich odchody, to test wyczesywania sierści psa, który się drapie.

W przypadku alergicznego pchlego zapalenia skóry bardzo istotne jest postępowanie profilaktyczne. Należy regularnie stosować preparaty przeciwpchelne w formie kropli spot-on, obroży bądź tabletek przeciwpchelnych. Jeśli doszło do wtórnych zmian skórnych, weterynarz wdroży również szamponoterapię oraz leczenie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze.

Atopowe zapalenie skóry (AZS)

Jest to choroba alergiczna uwarunkowana genetycznie, przebiegająca z reakcją alergiczną na alergeny występujące w otoczeniu psa. Uczulać mogą między innymi pyłki drzew i traw, pleśnie, zarodniki grzybów, roztocza, pchły, sierść, naskórek. Atopia objawia się intensywnym świądem, początkowo najczęściej występującym na głowie, w dołach pachowych, na łapach, a następnie obejmującym całe ciało. Pies drapie się bardzo mocno, powodując znaczne uszkodzenia powłoki skórnej, co skutkuje zakażeniami pasożytnicznymi, bakteryjnymi lub grzybiczymi. Sporadycznie zdarza się, iż oprócz problemów skórnych, chorobie towarzyszy astma.

Aby rozpoznać i zdiagnozować atopowe zapalenie skóry, obraz kliniczny choroby czworonoga musi spełniać przynajmniej kilka z wymienionych poniżej kryteriów (kryteria Favrota):

  1. początek występowania zmian przed trzecim rokiem życia psa
  2. pies przebywa głównie w mieszkaniu
  3. świąd ustępujący po podaniu leku glikokortykosterydowego
  4. nawracające infekcje grzybicze
  5. zmiany dotyczące grzbietowych części kończyn
  6. zmiany obejmują małżowinę uszną
  7. zmiany nie obejmują okolicy lędźwiowo-krzyżowej
  8. zmiany nie obejmują krawędzi małżowin usznych

Niestety to schorzenie stwarza problemy diagnostyczne, ponieważ bardzo często atopii towarzyszy alergia pokarmowa lub alergiczne pchle zapalenie skóry. Istotne jest również rozróżnienie atopowego zapalenia skóry od świerzbu, w przebiegu którego pies drapie się równie intensywnie. Stąd też w trakcie diagnostyki konieczne jest wykonanie zeskrobin skórnych, aby wykluczyć obecność pasożytów skóry.

W przypadku atopowego zapalenia skóry istnieją dwie możliwości postępowania terapeutycznego. Jeśli uda się wykryć alergeny odpowiedzialne za chorobę (za pomocą testów alergicznych), można odczulać psa. Odczulanie polega na zwiększaniu tolerancji zwierzęcia na dany czynnik wywołujący reakcję alergiczną poprzez ekspozycję na coraz większe jego dawki. Jeśli w przeciągu sześciu miesięcy od rozpoczęcia leczenia nie widać efektów terapii, pozostaje podawanie leków hamujących reakcję alergiczną. U psów najczęściej stosowane w tym przypadku są leki z grupy glikokortykosteroidów. To leki działające przeciwzapalnie i przeciwalergicznie. Ich regularne stosowanie powoduje wyeliminowanie świądu lub sprawia, że pies drapie się zdecydowanie mniej.

Niestety atopia również jest chorobą nieuleczalną. Skuteczność odczulania u psów jest różna, natomiast długotrwałe stosowanie leków glikokortykosterydowych naraża czworonoga na wystąpienie innych poważnych chorób, takich jak cukrzyca czy zespół Cushinga (nadczyność kory nadnerczy).

Alergia kontaktowa

To reakcja organizmu na kontakt bezpośredni z przedmiotem zawierającym drażniący materiał. Przykładem tego rodzaju alergii mogą być zmiany na psim pyszczku po kontakcie z chromowaną miską lub zmiany na brzuchu po odpoczynku na kocu wypranym w nowym proszku.

W przebiegu tej alergii pies często wylizuje określone partie ciała, ociera pyskiem o przedmioty, drapie się. Bardzo często po kontakcie z alergenem, na skórze pojawia się zaczerwienienie, grudki, strupki. Zmiany przeważnie dotyczą miejsc bezwłosych – na przykład brzucha lub dolnej strony łap.

„Leczenie” alergii kontaktowej polega na eliminowaniu czynników wywołujących reakcję alergiczną. Jeżeli uda się zidentyfikować alergen i zapobiegać zetknięciu z nim czworonoga, alergia ta nie przysparza psu większych trudności.

Małe podsumowanie – jak postępować, gdy pies się drapie.

Gdy zaobserwujemy świąd u czworonoga, powinniśmy:

  1. ograniczyć kontakt zwierzęcia z nowymi substancjami czy przedmiotami, które pojawiły się w naszym domu (na przykład nowa karma, nowy proszek do prania)
  2. obserwować zwierzę, by wiedzieć, w jakich sytuacjach i z jaką częstotliwością występuje świąd, które części ciała pies drapie
  3. jak najszybciej udać się z nim do weterynarza
Facebookmail